بهشت

بهشت ترجمه فارسی جنت است، جنت لفظ مشتق از فعل جن به معنای پوشیده و مستتر است، و هر لفظی که از این ماده (ج ن) اشتقاق شده باشد معنای استتار و پوشندگی را میدهد. مثلاً میگویند: جن علیه الیل یعنی شب او را پوشاند، و جن را به خاطر پوشیده بودن آن جن گویند و مجنون را به آدمی اطلاق میشود که عقلش پوشیده شده و تحرک صحیح ندارد. و وصف جنت بر مکانی که مؤمنین داخل میشوند گفته میشود تا پاداش مؤمنین در روز قیامت باشد، به خاطر اینکه در آنجا درختان زیادی وجود دارد کسانی که در آن قرار دارند از چشمها پوشیده میمانند و از آفات و بلاها محفوظ هستند به آن جنت گرفتهاند.

لذات معنوی

با توجه به اینکه روح به مراتب، اعلاء و اشرف از جسم است نباید تردید داشت که نعمتهای روحانی و معنوی بهشت به مراتب از نعمتهای مادی و جسمانی، برتر و والاتر و باشکوهتر است. ولی از آنجایی که این مواهب و نعمتها معمولاً در وصف نمیگنجد و دیدنی است (دیدن با چشم دل) نه گفتنی و شنیدنی، لذا در آیات قرآن غالباً، اشارات سربستهای به این بخش از نعمتهای بهشتی میبینیم.

جز در مواردی که قابل شرح و بیان بوده، که در آنجا قرآن به شرح و بیان آن پرداخته است.

به تعبیر دیگر : لذت درک معرفت الله و جذبههای جلال و جمال او و انوار الطاف خفیه پروردگار و مستی از جام عشق ذات مقدس او، آنچنان است که یک لحظه از آن، از تمام نعمتهای مادی جهان برتر است.

چون در بهشت عوامل غفلت و بیخبری از خداوند، و گرفتاریهایی که حضور قلب را برهم میزد، وجود ندارد و حجابها و موانع معرفت از مقابل دیدگان دل کنار رفته، درک و دید انسان به مراتب قویتر میگردد، و از وسوسههای شیطانی که همیشه مزاحم رهروان این راه است، مطلقاً خبری نیست.

آن گاه میتوان تصور کرد که در آنجا چه خبر است؟ چه غوغایی از نعمتهای معنوی برپاست؟ و چه جذبههای نیرومندی روح را به جوار قرب حق میکشد، او را در انوار ذاتش مستغرق میسازد و از خویشتن خویش غافل میکند و کارش به جایی میرسد که جز او نمیبیند، و از او نمیخواهد و هرچه دلش میخواهد همان میبیند، و هرچه ببیند دلش همان را میخواهد. با توجه به این اشارات کوتاه به قرآن باز میگردیم و شرح این مواهب را از لسان قرآن میشنویم.

برای مطالعه بیشترلطفاروی ادامه مطلب کلیک کنید...

احترام مخصوص

احترامات ویژه بهشتیان از همان آغاز ورود به بهشت شروع میشود و خازنان بهشت نخستین تبریک پرمعنا را به آنها میگویند، چنانچه قرآن میفرماید :

ﮋ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨﮊ

(الزمر: ٧٣).

و روان كرده شوند آنانكه ترسيدند از پروردگار خويش بسوي بهشت گروه گروه، تا وقتيكه بيايند نزديك بهشت و باز كرده شود دروازه هاي آن و گويند به ايشان نگهبانان بهشت: سلام بر شما باد خوشحال باشيد بس درآئيد به بهشت جاويدان.

از این تعبیر استفاده میشود که خازنان بهشت مشتاقانه بر درهای بهشت انتظار پرهیزگاران را میکشند، درهای بهشت را قبلاً برای آنها گشودهاند، و به محض اینکه به بهشت میرسند، با تحیات و احترامات به استقبال آنها میشتابند و با تعبیراتی چنین زیبا آنها را به بهشت و زندگی جاویدان در آن فرا میخوانند.

آری، چنین است راه و رسم پذیرایی از یک مهمان عزیز، نخست در را میگشاید و میزبان دمِ در انتظار میکشد و به محض ورود خیر مقدم میگوید. این یکی از لذات باارزش معنوی است.

در مرحله بعد که در بهشت وارد شدند ملائکه مقرب الهی مأمورند که از هر در بر آنها وارد شوند و به آنها خوشآمد و تبریک گویند.

uf029 uf0e8uf070uf073uf033uf0cduf0b4uf0afuf0bbuf06euf03duf079uf04auf0f8uf039uf024uf023uf075uf072 uf074uf062uf071uf0e8uf03duf0e4uf07auf0f4uf089uf074uf083 uf04euf0cduf06buf0f6uf08euf06euf03duf074uf0e3 uf060uf0cfuf069uf042 uf0c8uf065uf040uf0e4uf02e uf035uf03euf024uf074uf02f uf028 (الرعد / 23)

فرشتگان الهی از هر دری بر آنان وارد میشوند و به آنها تبریک میگویند: سلام بر شما به خاطر صبر و استقامتتان و چه عاقبت خوبی بعد از دنیا نصیبتان شد.

از آیه فوق به خوبی استفاده میگردد که گروههایی از فرشتگان از هر دری به سوی آنها میآیند، و با توجه به اینکه درهای بهشت هر کدام نشانه یکی از اعمال صالحند (باب الصلاة، باب الجهاد، باب الحج) معلوم میشود که هر گروهی از این فرشتگان به خاطر یکی از اعمال صالح به سراغ آنان میآیند و جالب اینکه تمام این اعمال در معنی «صبر» خلاصه میشود، صبر با تمام شاخههایش، صبر بر طاعت، صبر بر معصیت.

و از این مهمتر «سلام» و درودی است که خداوند بر بهشتیان میفرستد، سلامی که آکنده از محبت و مملو از لطف و رحمت است. چنانچه در آیه 51 یس میفرماید:

ﮋ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﮊ (يس: ٥٨).

گفته شود: سلام باد از جانب پروردگار مهربان.

این سلام و درود الهی، این ندای روحپرور و نشاطآفرین مملو از لطف و احسان، چنان روح بهشتیان را مجذوب میکند و غرق نشاط میسازد که با هیچ نعمتی برابر نیست.

آری! یک لحظه شنیدن ندای محبوب که از لطف و عنایتش برخاسته، بر تمام دنیا و آنچه در آن است برتری دارد.

پیام دوست شنیدن سعادت است و سلامت

فدای خاک در دوست باد جان گرامی

یا به گفته شاعر دیگر:

سلامت دل خسته در سلام تو باشد

زهی سعادت اگر دولت سلام تو یابم

جذبه، لقای محبوب و دیدار لطف یار و سلامی که نشانه رفع حجاب است، آنقدر لذتبخش و شوقانگیز و روحپرور است که اگر عاشقان او از این افاضه معنوی دور بمانند، قالب تهی میکنند.

کمال مادی اهل بهشت

نعمتهای مادی و جسمانی بهشت بسیار متنوع، گسترده، جالب و دلانگیز است. و خداوند روی آن بسیار تکیه کرده است تا از این طریق توجه انسانها را به اعمال و صفات و فضائل که سرچشمه این مواهب است، جلب کند. چون نوع بشر بیش از آنچه به نعمتهای روحانی میاندیشد توجه به مواهب جسمانی نیز دارد. ما در این قسمت به شرح آنها میپردازیم.